Bileşik Faiz Nedir, Nasıl Hesaplanır? Basit Faizden Farkı

Bileşik faiz, birikimin en güçlü ama en az anlaşılan kavramlarından biridir. "Paranın para kazanması" deyimi tam olarak bileşik faizi anlatır ve uzun vadede yarattığı fark, çoğu kişiyi şaşırtacak kadar büyüktür.

Basit faiz ile fark

Basit faizde faiz her dönem yalnızca başlangıç anaparasına işler; kazandığınız faiz kenarda birikir ama kendisi faiz kazanmaz. Bileşik faizde ise her dönem kazanılan faiz anaparaya eklenir ve sonraki dönem bu büyümüş tutarın faizi hesaplanır. Yani faiz de faiz kazanmaya başlar. İlk dönemlerde iki yöntem arasındaki fark küçüktür, ama zaman geçtikçe bileşik faiz basit faizin çok üzerine çıkar.

Zamanın gücü

Bileşik faizin sihri zamandadır. Kısa vadede fark önemsiz görünür; ama 10, 20, 30 yıllık vadelerde etki katlanarak büyür çünkü her yıl bir öncekinden daha büyük bir tutarın faizi hesaplanır. Bu yüzden birikime erken başlamak, çok para ayırmaktan daha önemli olabilir — 20 yaşında başlayan küçük bir birikim, 35 yaşında başlayan büyük bir birikimi zamanla geçebilir. Aynı mantık ne yazık ki kredi borçları için de geçerlidir: ödenmeyen faiz anaparaya eklenince borç da bileşik biçimde büyür.

Bileşik faizden yararlanmak

Birikiminizi bileşik faizle değerlendirdiğinizde, kazandığınız getiriyi çekmeyip yeniden yatırmak etkiyi maksimuma çıkarır. Faizin ne sıklıkta "bileşiklendiği" (yıllık, aylık, günlük) de sonucu etkiler: daha sık bileşiklenme, daha hızlı büyüme demektir. Uzun vadeli bir birikim planı yaparken, bileşik faizin bu katlanan etkisini hesaba katmak, hedefe ne zaman ulaşacağınızı gerçekçi biçimde gösterir.