Mevduat Faizi Nasıl Hesaplanır? Brüt, Net ve Stopaj

Paranızı vadeli mevduata yatırmadan önce "ne kadar getiri elde ederim?" sorusunun cevabını bilmek istersiniz. Ancak bankanın ilan ettiği faiz oranı ile hesabınıza geçen tutar aynı değildir — arada stopaj vardır. Bu yazıda mevduat getirisinin nasıl hesaplandığını açıklıyoruz.

Temel formül

Mevduat faizi, anapara ile yıllık faiz oranının, vade gün sayısına oranlanmasıyla hesaplanır: Brüt Faiz = Anapara × (Yıllık Oran ÷ 100) × (Vade Günü ÷ 365). Buradaki kritik nokta, faizin yıllık ilan edilmesine rağmen sadece yatırdığınız gün sayısı kadar işlemesidir. Örneğin yıllık %45 faizli bir hesaba 32 gün para yatırırsanız, yıllık oranın yalnızca 32/365'i kadar faiz alırsınız.

Stopaj: ilan edilen oran net değil

Bankaların ilan ettiği faiz oranı genellikle brüttür; yani stopaj kesilmeden önceki orandır. Vadeli mevduat faiz gelirinden gelir vergisi stopajı kesilir ve bu, elinize geçen net getiriyi düşürür. Stopaj oranı mevduatın vadesine göre değişir — genellikle kısa vadeli mevduatta daha yüksek, uzun vadeli mevduatta daha düşük stopaj uygulanır. Bu yüzden iki bankanın aynı brüt faizi, farklı vadelerde farklı net getiri verebilir.

Örnek hesap

100.000 TL'yi yıllık %45 brüt faizle 32 gün vadeye yatırdığınızı düşünelim. Brüt faiz yaklaşık 3.945 TL olur. Bundan stopaj düşüldüğünde (örneğin %15 stopajla yaklaşık 592 TL kesinti), net getiriniz yaklaşık 3.353 TL'ye iner ve vade sonunda hesabınızda yaklaşık 103.353 TL olur. Görüldüğü gibi ilan edilen orandan hesaplanan brüt getiri ile elinize geçen net getiri arasında belirgin bir fark vardır.

Karşılaştırırken nete bakın

Farklı banka tekliflerini karşılaştırırken, ilan edilen brüt orana değil net getiriye bakmak daha doğrudur. Bazı bankalar yüksek brüt oran ilan edip kısa vade dayatarak yüksek stopaj uygulayabilir. Yukarıdaki hesaplama aracıyla anapara, oran, vade ve stopaja göre net getirinizi hesaplayabilir, farklı teklifleri adil biçimde karşılaştırabilirsiniz. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır.