Ortalama Maliyet Nasıl Hesaplanır? Kademeli Alımda Maliyet Düşürme

Borsada veya kripto piyasasında bir varlığı tek seferde değil, farklı zamanlarda ve farklı fiyatlardan alırsanız, gerçek maliyetinizi bilmek için ortalama maliyet hesabı gerekir. Bu yazıda bu basit ama kritik hesabı açıklıyoruz.

Ortalama maliyet nedir?

Ortalama maliyet, bir varlıktan farklı fiyatlarla yaptığınız tüm alımların ağırlıklı ortalamasıdır. Basitçe her fiyatı toplayıp bölmek yanlış olur; çünkü her alımda farklı adet almış olabilirsiniz. Doğru hesap şudur: her alımın (adet × fiyat) tutarları toplanır ve toplam adede bölünür. Sonuç, elinizdeki varlığın birim başına gerçek maliyetidir.

Örnek hesap

Diyelim bir hisseden önce 100 TL'den 10 adet, sonra 80 TL'den 20 adet aldınız. İlk alım 1.000 TL, ikinci alım 1.600 TL, toplam 2.600 TL ödediniz ve 30 adet hisseniz var. Ortalama maliyetiniz 2.600 ÷ 30 = 86,67 TL'dir. Görüldüğü gibi ikinci alımı daha düşük fiyattan yaptığınız için ortalamanız, ilk alım fiyatınızın altına indi.

Maliyet düşürme (ortalama) stratejisi

Yatırımcılar, fiyat düştüğünde ek alım yaparak ortalama maliyetlerini düşürür; buna "maliyet ortalama" (averaging down) denir. Örneğin 100 TL'den aldığınız bir hisse 80 TL'ye düştüğünde ek alım yaparsanız, ortalama maliyetiniz düşer ve varlık tekrar 90 TL'ye çıktığında kâra geçersiniz. Bu, sabırlı yatırımcıların sık kullandığı bir tekniktir.

Dikkat: risk de artar

Ancak maliyet düşürme her zaman kârlı değildir. Düşen bir varlıktan alım yapmaya devam ederseniz ve varlık düşmeyi sürdürürse, toplam zararınız da büyür — "düşen bıçağı yakalamak" olarak bilinen bir risk. Bu strateji, ancak varlığın gerçek değerine ve toparlanacağına inanıyorsanız mantıklıdır. Yukarıdaki hesaplama aracıyla farklı alımlarınızı girerek ortalama maliyetinizi anında görebilirsiniz. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır.