Yüzde Hesaplama Nasıl Yapılır? Yüzde Alma, Artış ve Azalış

Yüzde hesabı günlük hayatın her yerindedir: indirimler, zamlar, faizler, sınav başarısı, vergi oranları. Temel üç yüzde işlemini bilmek, bu hesapları kafadan ya da hızlıca yapabilmenizi sağlar.

Bir sayının yüzdesini bulmak

En temel işlem: bir sayının belli bir yüzdesini bulmak için o sayıyı yüzde oranıyla çarpıp 100'e bölersiniz. Örneğin 200'ün %15'i = 200 × 15 ÷ 100 = 30. Bu, indirim tutarını, komisyon miktarını ya da bir puanın karşılığını hesaplarken kullanılır.

Yüzde artış ve azalış

Bir değere yüzde eklemek için sayıyı oranın bir fazlasıyla çarparsınız: 200'e %15 zam = 200 × 1,15 = 230. Azalış için oranın bir eksiğiyle: 200'den %15 indirim = 200 × 0,85 = 170. Sık yapılan hata, önce yüzdeyi hesaplayıp sonra ayrı ayrı toplama/çıkarma yapmaktır — tek çarpımla yapmak hem hızlı hem hatasızdır.

Bir sayı diğerinin yüzde kaçı?

İki sayı arasındaki oranı yüzde olarak bulmak için: parça, bütüne bölünüp 100 ile çarpılır. 50, 200'ün yüzde kaçıdır? 50 ÷ 200 × 100 = %25. Bu işlem, "40 soruda 30 doğru kaç puan", "hedefimin yüzde kaçına ulaştım" ya da "bu gider bütçemin yüzde kaçı" gibi soruların cevabıdır. Yüzde değişimini bulmak da benzerdir: (yeni − eski) ÷ eski × 100 formülü, bir fiyatın ya da değerin yüzde kaç değiştiğini verir.