YKS Puanı Nasıl Hesaplanır? TYT ve AYT Net-Puan İlişkisi

Üniversite sınavında netlerin puana nasıl dönüştüğü, öğrencilerin en çok kafasının karıştığı konudur. "Kaç net kaç puan yapar?" sorusunun tek bir sabit cevabı yoktur, çünkü puan hesabı o yılki tüm adayların performansına göre şekillenir. Yine de mantığı bilmek, deneme sonuçlarınızı doğru okumanızı sağlar.

Önce net, sonra puan

Hesap iki aşamalıdır. Birinci aşamada her test için net bulunur: Net = Doğru − (Yanlış ÷ 4). Yani her 4 yanlış, 1 doğruyu götürür; boş bıraktığınız sorular nete hiç dokunmaz. Bu yüzden emin olmadığınız sorularda rastgele işaretlemek yerine boş bırakmak çoğu zaman daha akıllıcadır. İkinci aşamada netler, ÖSYM'nin sınav sonrası açıkladığı ortalama ve standart sapmalara göre standart puana dönüştürülür — işte bu yüzden aynı net, farklı yıllarda farklı puan yapar.

TYT ve AYT'nin ağırlığı

İki yıllık önlisans programlarına yerleşmede TYT puanı tek başına kullanılır. Dört yıllık lisans programlarında ise yerleştirme puanı %40 TYT + %60 AYT ağırlığıyla hesaplanır. Yani lisans hedefleyen bir öğrenci için AYT netleri, TYT'den daha belirleyicidir; özellikle alan derslerinin yoğun olduğu AYT'de her net, sıralamada binlerce kişilik fark yaratabilir.

OBP: diploma notunun katkısı

Yerleştirme puanına, lise diploma notundan gelen Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) eklenir: diploma notu 5 ile çarpılıp 0,12 katsayısıyla puana yansır; bu en fazla 60 puanlık katkı demektir. Bir önceki yıl bir programa yerleşmiş olanlarda bu katsayı yarıya (0,06) düşer. Bu yüzden lise not ortalaması, sınav netleri kadar olmasa da tercih sonucunu etkileyebilir. Deneme netlerinizi yaklaşık puana çevirip geçen yılın taban puanlarıyla karşılaştırmak, gerçekçi bir hedef listesi kurmanın en sağlıklı yoludur.