Kira Stopajı Nasıl Hesaplanır? İşyeri Kirasında Tevkifat

İşyeri kiralayan ya da işyeri kiraya veren herkesin bilmesi gereken bir kavram kira stopajıdır. Konut kirasından farklı işleyen bu sistemde, vergiyi kiracı keser ve mülk sahibi net kira alır — mekanizmayı anlamak, hem kiracı hem mülk sahibi için önemlidir.

Stopaj nedir, nasıl işler?

İşyeri kiralarında, kirayı ödeyen kiracı (gelir veya kurumlar vergisi mükellefi ise), ödediği brüt kiradan belirli oranda stopaj (tevkifat) keser ve doğrudan vergi dairesine yatırır. Yani mülk sahibi, brüt kiranın tamamını değil, stopaj düşülmüş net kirayı alır. Bu sistem, kira gelirinin vergilendirilmesini kaynağında güvence altına alır — devlet vergiyi mülk sahibinden beklemek yerine kiracı aracılığıyla peşinen tahsil eder.

Brüt-net kira ilişkisi

Bu noktada sık yaşanan bir karışıklık vardır: taraflar kirayı "net" mi "brüt" mü konuştuklarını netleştirmelidir. Eğer sözleşmede net kira belirlenmişse, stopaj bunun üzerine eklenerek brüte ulaşılır ve kiracı brüt üzerinden hesaplanan stopajı yatırır. Mülk sahibi açısından önemli olan eline geçen net tutardır, ama vergi beyanı brüt üzerinden yapılır. Bu yüzden işyeri kiraya verirken kirayı brüt mü net mi konuştuğunuzu baştan belirlemek, ileride anlaşmazlığı önler.

Beyan ve mahsup

Mülk sahibi, yıllık geliri beyan sınırını aşıyorsa brüt kira gelirini yıllık beyannameyle bildirir. Ancak kiracının yıl boyunca kestiği stopajlar, mülk sahibinin hesaplanan vergisinden mahsup edilir — yani peşin ödenmiş sayılır. Eğer kesilen stopaj, hesaplanan vergiden fazlaysa aradaki fark iade alınabilir. Bu sistem sayesinde işyeri kira geliri çift vergilendirilmez; kiracının kestiği vergi, mülk sahibinin nihai vergisinden düşülür. İşyeri kirası konut kirasından farklı olarak istisna içermez, bu yüzden bu mekanizma önem taşır.