Veraset ve İntikal Vergisi Nasıl Hesaplanır? (2026)

Bir yakının vefatı sonrası miras kalan mal varlığı ya da sağlığında yapılan bir bağış, veraset ve intikal vergisinin konusudur. Bu vergi, çoğu insanın hayatında birkaç kez karşılaştığı ama işleyişini bilmediği bir alandır; oysa istisna ve taksit imkânları doğru kullanıldığında yük ciddi biçimde hafifler.

Miras mı, bağış mı: oran değişir

Vergi, malın nasıl edinildiğine göre iki farklı tarifeye tabidir. Miras (veraset) yoluyla edinilen mallarda oranlar daha düşüktür; artan oranlı bir tarifeyle %1'den başlayıp %10'a kadar yükselir. Karşılıksız (ivazsız) intikal, yani bağış yoluyla edinilen mallarda ise oranlar çok daha yüksektir: %10'dan başlayıp %30'a kadar çıkar. Yani aynı değerdeki bir malı bağış olarak almak, miras yoluyla almaya göre kabaca üç kat daha fazla vergi doğurur — bu ayrım, aile içi mal devirlerinde önemli bir planlama unsurudur.

İstisna: herkese tanınan muafiyet

Hesap üç adımlıdır: önce edinilen malların vergiye esas değeri bulunur, ardından her yıl güncellenen istisna tutarı düşülür, kalan matraha tarife uygulanır. Eş ve çocukların her birine ayrı ayrı uygulanan miras istisnası her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır; çocuk yoksa eşe daha yüksek bir istisna tanınır. Ev eşyası, kişisel eşyalar ve örf gereği verilen hediyeler ise tümüyle vergiden muaftır.

Beyan ve 3 yıla yayılan ödeme

Ölüm Türkiye'de gerçekleşmişse beyanname 4 ay içinde verilir (ölüm yurtdışındaysa süre uzar); bağışta bu süre 1 aydır. En önemli kolaylık ödeme tarafındadır: tahakkuk eden vergi 3 yılda, her yıl Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere 6 eşit taksitte ödenebilir. Bu, büyük bir miras kalması durumunda vergiyi tek seferde ödemek zorunda kalmadan zamana yaymayı sağlar. Banka hesaplarındaki paranın mirasçılara aktarılması için ilgili bankaya veraset ilamı ve vergi dairesinden alınan ilişik kesme belgesiyle başvurulur.