Bütçe ağustosta 12,9 milyar lira fazla verdi sekiz aylık açık 1,31 trilyon liraya çıktı
Hazine ve Maliye Bakanlığı ağustos ayı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmelerini açıkladı. Buna göre bütçe ağustos ayında 12 milyar 852 milyon lira fazla verdi. Ay içinde bütçe gelirleri 1,65 trilyon lira, bütçe giderleri ise 1,64 trilyon lira olarak gerçekleşti. Faiz hariç giderler dikkate alındığında hesaplanan faiz dışı fazla 209,9 milyar lira oldu. Ocak ile ağustos arasındaki sekiz aylık dönemde ise tablo farklı bir görünüm sunuyor. Bu dönemde bütçe gelirleri 10,85 trilyon lira, bütçe giderleri 12,16 trilyon lira olarak kaydedildi ve bütçe açığı 1,31 trilyon liraya ulaştı. Aynı dönemde faiz dışı denge 680 milyar lira fazla verdi. Buradaki fark, faiz giderlerinin bütçe üzerindeki ağırlığından kaynaklanıyor. Geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında sekiz aylık bütçe giderleri yüzde 36,8 arttı. Bütçe gelirlerindeki artış yüzde 36 oldu. Vergi gelirleri ise yüzde 35,7 yükseldi. Ağustos ayı özelinde giderlerdeki artış bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 37,8 olarak gerçekleşti. Gelir ve gider artışlarının birbirine yakın seyretmesi, bütçe açığının nominal olarak büyümeye devam ettiğini ancak gelir tarafının da giderleri takip ettiğini gösteriyor. Bütçenin tek bir ayda fazla vermesi, o ayın gelir ve gider takvimiyle ilgili bir sonuç. Vergi tahsilatının yoğunlaştığı aylarda bütçe fazla verebilirken, yatırım ödemelerinin ve faiz ödemelerinin yoğunlaştığı aylarda açık büyüyebiliyor. Bu nedenle bütçe performansı değerlendirilirken kümülatif rakamlara bakmak daha sağlıklı sonuç veriyor. Yüzde değişimleri doğru okumak, bütçe verileri gibi büyük tutarların karşılaştırılmasında kolaylık sağlıyor. Örneğin giderlerdeki yüzde 36,8'lik artış ile aynı dönemdeki enflasyon oranı karşılaştırıldığında, harcamaların reel olarak artıp artmadığı görülebiliyor. Aynı yöntem gelir tarafı için de geçerli. Vergi gelirlerindeki yüzde 35,7'lik artışın enflasyonun altında mı üstünde mi kaldığını görmek, bütçe gelirlerinin reel performansı hakkında fikir veriyor. Faiz dışı denge ise kamu maliyesinin geçmiş borç yükü dışarıda tutulduğunda nasıl bir tablo sunduğunu gösteren gösterge olarak izleniyor.