Tam tahılda günlük 60-100 gram aralığı kalp risk faktörlerini topluca iyileştirdi

European Heart Journal dergisinde 15 Eylül 2026'da yayımlanan sistematik derleme ve meta analiz, tam tahıl tüketiminin kalp damar risk faktörleri üzerindeki etkisini inceleyen 87 klinik çalışmayı bir araya getirdi. Tebriz Tıp Bilimleri Üniversitesi'nden Dr. Helda Tutunchi liderliğindeki ekibin değerlendirdiği çalışmalar Asya, Avrupa, ABD, Kanada, Avustralya ve Brezilya'da yürütülmüştü ve toplam 6.500'den fazla katılımcıyı kapsıyordu. Analizin en dikkat çeken sonucu, faydanın doğrusal olmaması. Günde 30-40 gram tam tahıl tüketiminde ölçülebilir bir iyileşme başlıyor, ancak etkinin belirgin biçimde güçlendiği aralık günde 60-100 gram. Bu miktar yaklaşık 4 ila 6 porsiyona denk geliyor. Bir porsiyon, bir dilim tam buğday ekmeği, yarım kase yulaf ezmesi ya da pişmiş bulgur veya esmer pirinç olarak düşünülebilir. Bu aralıkta ölçülen iyileşmeler tek bir değerle sınırlı kalmadı. Katılımcılarda vücut ağırlığı ve bel çevresi azaldı, tansiyon düştü, total kolesterol ve LDL kolesterol geriledi, kan şekeri düzenlenmesi iyileşti, trigliserit değerleri azaldı ve iltihap belirteci olan interlökin-6 seviyeleri düştü. Araştırmacılar bu tablonun tek bir mekanizmadan değil, tam tahılın lif içeriği, tokluk hissine etkisi ve bağırsak florası üzerindeki etkilerinin birleşiminden kaynaklanabileceğini belirtiyor. Çalışmanın önemli sınırlamaları da var. Değerlendirilen klinik denemelerin çoğu ortalama sekiz hafta sürmüş, dolayısıyla bu iyileşmelerin yıllar boyunca sürüp sürmediği bilinmiyor. Ayrıca çalışmalar kalp krizi veya inme gibi gerçek olayları değil, bu olayların habercisi sayılan risk faktörlerini ölçtü. Yani sonuçlar tam tahılın kalp krizini önlediğini doğrudan kanıtlamıyor, bunun yolunu açan değerleri iyileştirdiğini gösteriyor. Araştırmacılar bulguların pratik karşılığını şöyle özetliyor: beyaz un ve rafine tahıl ürünlerini tamamen bırakmak gerekmiyor, ancak günlük tahıl tüketiminin önemli bir bölümünü tam tahıla çevirmek ölçülebilir fark yaratıyor. Tam tahıl alımını artırmak isteyenler için kademeli geçiş öneriliyor, çünkü lif alımındaki ani artış geçici şişkinlik ve gaz yakınmalarına yol açabiliyor.