Yargıtay işe iade sonrası doğan alacaklar için yeniden arabuluculuk şartı aradı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kesinleşen bir işe iade kararının ardından işçinin süresi içinde başvurmasına rağmen işe başlatılmaması halinde doğan alacaklar için yeniden arabulucuya gidilmesi gerektiğine hükmetti. Karar, işe iade davasını kazanan ancak işbaşı yaptırılmayan çalışanların açacağı tazminat davalarının usulünü doğrudan ilgilendiriyor. Uyuşmazlıkta işçi, işe iade kararı kesinleştikten sonra yasal süresi içinde işverene başvurdu. İşveren işçiyi işe başlatmayınca kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti talebiyle dava açıldı. İlk derece mahkemesi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıldığını kabul etti. Daha önce yapılan ödemeler ve kullandırılan izinler dikkate alınarak yıllık izin ücreti talebi ise reddedildi. İşverenin istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedildi. Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığı öncelikle arabuluculuk dava şartı yönünden ele aldı. Daire, Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin 18 Nisan 2024 tarihli kararında benimsediği ilkeleri hatırlattı. Buna göre işçi işe iade talebiyle arabulucuya başvurduğu sırada, işverenin işe başlatıp başlatmayacağı ve işe başlatmama nedeniyle yeni bir feshin ortaya çıkıp çıkmayacağı henüz belli değildir. Bu nedenle işe iade süreci için yapılan ilk arabuluculuk başvurusu, sonradan doğan alacaklar bakımından dava şartını karşılamamaktadır. Dairenin yaklaşımına göre işçinin süresinde yaptığı başvuruya rağmen işe başlatılmaması ve buna bağlı alacakların doğmasından sonra yeniden arabulucuya başvurulması gerekiyor. Bu adım atılmadan açılan davalarda ilgili talepler esasa girilmeden, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddediliyor. Karar, işe başlatmama feshine bağlı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı kalemleri kapsıyor. Usulden ret kararının işçinin tazminata hak kazanmadığı anlamına gelmediği de vurgulandı. Usulden ret, alacağın esasına ilişkin bir değerlendirme içermiyor. İşçi eksik kalan arabuluculuk başvurusunu tamamladıktan sonra aynı taleplerle yeniden dava açabiliyor. Ancak bu süreç zaman kaybına ve ek yargılama giderine yol açtığı için, işe iade kararı sonrasında işe başlatılmayan çalışanların dava öncesinde ikinci bir arabuluculuk başvurusu yapması önem taşıyor. Uygulamada zamanaşımı sürelerinin işlemeye devam ettiği de göz önünde bulundurulmalı.