Serbest Meslek Makbuzu Nasıl Hesaplanır? Stopaj ve KDV

Serbest meslek sahibiyseniz (avukat, mali müşavir, doktor, danışman, çevirmen vb.), hizmet karşılığında serbest meslek makbuzu düzenlersiniz. Bu makbuzda iki farklı vergi vardır ve biri kesinti, diğeri ekleme yönünde çalışır. Bu yazıda mantığını açıklıyoruz.

İki vergi: stopaj ve KDV

Serbest meslek makbuzunda iki vergi kalemi bulunur. Stopaj (gelir vergisi kesintisi), brüt hizmet bedelinden düşülür — yani elinize daha az geçer. KDV ise brüt bedel üzerinden hesaplanıp makbuza eklenir — yani karşı taraf daha fazla öder. Bu iki verginin zıt yönde çalışması, makbuz hesabını ilk bakışta kafa karıştırıcı yapar.

Stopaj: cebinizden çıkan

Stopaj, aslında peşin ödediğiniz gelir vergisidir. Hizmeti alan taraf, size ödeme yaparken brüt bedelden stopajı keser ve doğrudan vergi dairesine yatırır. Bu stopajı yıl sonunda vereceğiniz gelir vergisi beyannamesinde mahsup edersiniz. Yani stopaj kaybolmaz, ama nakit akışınızı o an için azaltır.

KDV: karşı taraftan tahsil

KDV ise sizin cebinizden çıkmaz; brüt bedel üzerinden hesaplanıp makbuza eklenir ve karşı taraftan tahsil edilir. Siz bu KDV'yi toplayıp vergi dairesine beyan edersiniz. Yani KDV, sizin üzerinizden geçen ama size ait olmayan bir tutardır.

Örnek hesap

10.000 TL brüt bedelli bir hizmet düşünelim. %20 stopaj (2.000 TL) kesilir, elinize 8.000 TL net geçer. Ayrıca %20 KDV (2.000 TL) eklenir. Karşı taraf toplam 10.000 TL öder (8.000 net + 2.000 KDV), stopajı ise ayrıca vergi dairesine yatırır. Yukarıdaki hesaplama aracıyla brüt veya net tutardan yola çıkarak stopaj, KDV ve elinize geçecek net tutarı anında hesaplayabilirsiniz.