Brütten Nete Maaş Nasıl Hesaplanır? (2026 Kesintiler)

İş görüşmesinde konuşulan rakam genellikle brüt maaştır, ama cebe giren nettir ve ikisi arasında ciddi bir fark vardır. Bu farkı yaratan dört ayrı kesintiyi bilmek, hem iş teklifini doğru değerlendirmek hem bordronuzu okuyabilmek için gereklidir.

Brütten neti ayıran dört kesinti

Brüt maaştan net maaşa geçerken sırasıyla şu kesintiler yapılır:

• SGK işçi primi: Brüt maaşın belli bir yüzdesi (işçi payı) emeklilik ve sağlık için kesilir.
• İşsizlik sigortası işçi payı: Brütün küçük bir yüzdesi işsizlik fonuna gider.
• Gelir vergisi: SGK ve işsizlik primi düşüldükten sonra kalan tutar (vergi matrahı) üzerinden, artan oranlı dilimlere göre hesaplanır.
• Damga vergisi: Brüt maaş üzerinden binde oranında alınır.

Bu dördü brütten düşülünce elinize geçen net maaş kalır. İşverene toplam maliyet ise brütten de yüksektir, çünkü işveren ayrıca kendi SGK ve işsizlik primi payını öder.

Yıl içinde net maaş neden değişir?

Çok kişinin fark etmediği nokta şudur: gelir vergisi, yıl başından itibaren biriken (kümülatif) matrah üzerinden hesaplanır. Kazancınız yıl ortasında bir üst vergi dilimine ulaştığında, o andan itibaren daha yüksek oranda vergi kesilir ve net maaşınız düşer — brüt maaşınız hiç değişmese bile. Ocak'ta matrah sıfırlandığında net maaş yeniden yükselir. Bu yüzden "zam almadım ama maaşım azaldı" durumu çoğu zaman bir hata değil, vergi diliminin doğal sonucudur.

Asgari ücretin özel durumu

Asgari ücret üzerinden alınan maaşlarda gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanır; yani asgari ücretli bu iki vergiyi ödemez, yalnızca SGK ve işsizlik primi kesilir. Asgari ücretin üzerinde kazananlarda ise istisna asgari ücrete denk gelen kısma uygulanır. Kendi net maaşınızı brüt tutar ve güncel oranlarla hesaplayarak iş tekliflerini gerçek değerleriyle karşılaştırabilirsiniz.